Balans

De balans is een rapport die weergeeft hoe je bedrijf er financieel voor staat. Hoeveel geld heb je. Hoeveel schulden heb je. Hoeveel geld moet je nog ontvangen van je klanten.

Een balans heeft twee kanten. Deze twee kanten moeten altijd in balans zijn (dit is meteen de verklaring waarom een balans een balans heet). Dat wil zeggen: de het totaal van de linker kant in de balans moet gelijk zijn aan het totaal van de rechter kant van de balans.

Aan de linkerkant staan de bezittingen van het bedrijf en aan de rechterkant de schulde.

Bezittingen kant van de Balans (Activa)

Aan de linkerkant van de balans staan de bezittingen van je bedrijf. De klassieke boekhoudterm hiervoor is de Activa. Dit is de boekhoudkundige waarde van de bezittingen uitgedrukt in Euro’s.

De bezittingen kant heeft twee kwadranten: het Bedrijfsmiddelen kwadrant en het Bedrijfskapitaal kwadrant.

Bedrijfsmiddelen kwadrant (Vaste activa)

In het bedrijfsmiddelen kwadrant staan bezittingen die binnen een jaar niet in geld worden omgezet maar wel een waarde hebben. Hierbij moet je denken aan:

• Auto van de zaak
• Machines
• Bedrijfspand
• Verstrekte lening
• Aandelen in een ander bedrijf

Bedrijfskapitaal kwadrant (Vlottende activa)

Bij het bedrijfskapitaal staan bezittingen die binnen een jaar in geld zijn om te zetten of dit al geld zijn (zoals een bankrekening of de kas). Voorbeelden van bedrijfskapitaal zijn:

• Bankrekeningen
• Spaarrekeningen
• Kas (contant geld in je bedrijf)
• Facturen die nog betaald moeten worden door je klanten
• Voorraad

Schulden kant van de Balans (Passiva)

Aan de rechterkant van de balans staan de schulden van je bedrijf. De klassieke boekhoudterm hiervoor is de Passiva.

De schulden kant heeft twee kwadranten: het Eigen vermogen kwadrant en de Schulden kwadrant.

Eigen vermogen

Voor de meeste ondernemers klinkt het vreemd dat het eigen vermogen wordt gezien als een schuld. Dit Eigen vermogen is een schuld dat het bedrijf heeft aan de eigenaar (de aandeelhouders). Bij een eenmanszaak (zzp) is het Eigen vermogen van de eigenaar van het bedrijf.

Het Eigen vermogen van een eenmanszaak wordt vaak weer opgedeeld in de volgende categorieën:

• Resultaat huidig boekjaar (de winst of het verlies dat je hebt gemaakt)
• Stortingen in je bedrijf
• Opnames uit je bedrijf
• Overige reserves (Het resultaat van alle eerdere boekjaren)

Het Eigen vermogen van een bv bestaat vaak uit de volgende categorieën:

• Resultaat huidig boekjaar (de winst of het verlies dat je hebt gemaakt)
• Aandelenkapitaal
• Overige reserves (Het resultaat van alle eerdere boekjaren)

Schulden

Bij Eigen vermogen kwadrant staan dus de schulden die het bedrijf heeft aan de eigenaar. Bij Schulden kwadrant staan schulden die het bedrijf heeft aan anderen. Het zijn dus vermogen van anderen die je nog (terug) moet betalen. De klassieke boekhoudterm is dan ook Vreemd vermogen. Voorbeelden van schulden zijn:

• Een lening van een bank
• Lening van familie voor oprichten bedrijf
• Facturen van leveranciers die je nog moet betalen.
• Schuld aan de Belastingdienst (Bijvoorbeeld: Te betalen btw)

Voorbeeld van een balans

Vrijwel altijd wordt de balans gedetailleerder weergegeven dan alleen de totalen van de vier kwadranten. Hieronder vind je een voorbeeld van een balans. Hierin zie je bijvoorbeeld dat de Bedrijfsmiddelen van 10.000 euro bestaat uit een bedrijfsbus van 8.000 euro en een zaagmachine van 2.000 euro.

Je kan, als je dat wil, de balans nog gedetailleerder maken. Zo kan je weergeven dat de betaalrekeningen van 4.000 euro bestaat uit een betaalrekening van 3.500 euro en een betaalrekening van 500 euro. Hoe gedetailleerd je de balans gaat maken is afhankelijk van het doel waarvoor je de balans maakt. Zo wil je wellicht als ondernemer een gedetailleerde balans van je bedrijf zien terwijl de bank voor het verstrekken van een lening wellicht genoeg heeft aan een compacte balans.

Beginbalans

Een beginbalans wordt gebruikt om een beginstand in een boekhouding te zetten. Dit zijn dus de standen van de balans die ontstaan zijn voordat je begon met de (nieuwe) boekhouding.

Wanneer je begint met een nieuw bedrijf zijn alle getallen 0 op je balans.

We gebruiken onderstaande beginbalans als voorbeeld voor een fictieve boekhouding voor bedrijf Meubelmaker de Boer. Er is door de eigenaar 4.000 euro op de betaalrekening gestort van het bedrijf. Hierdoor ontstaat een balans met 4.000 euro bedrijfskapitaal maar dit moet wel een keer aan de eigenaar terugbetaald worden (schuld).